PRZEWLEKŁA AKSONALNA POLINEUROPATIA CZUCIOWO-RUCHOWA W PRZEBIEGU REUMATO-IDALNEGO ZAPALENIA STAWÓW – OPIS PRZYPADKU

U około 0,5-85% pacjentów z rozpoznanym reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS) dochodzi do zajęcia obwodowego układu nerwowego pod postacią neuropatii uciskowych, łagodnej polineuropatii czuciowej lub czuciowo- ruchowej, mononeuropatii mnogich oraz ciężkiej polineuropatii czuciowo-ruchowej. Do najczęstszych należą neuropatie uciskowe, z uwagi na nacisk w przebiegu zapalenia błony maziowej lub pochewek ścięgnistych, podwichnięć w stawach oraz obecność guzków reumatoidalnych. U około 10% pacjentów występuje zespół kanału cieśni nadgarstka (ucisk na nerw pośrodkowy) i zespół kanału stępu (ucisk na nerw piszczelowy), natomiast zespół kanału łokciowego występuje stosunkowo rzadko, poza tym występują ucisk na nerw promieniowy (cieśń prozatorów) i ucisk na nerw udowy (cieśń nerwu udowego). Zapalna ziarnina reumatoidalna uciska również korzenie nerwowe, a objawy kliniczne pochodzą głównie z kręgosłupa szyjnego, najczęściej wywołane uciskiem korzenia C2. Z uwagi na powstałe zmiany kostno-stawowe dochodzi do zwężenia kanału kręgowego, wystąpienia objawów mielopatii szyjnej (zaburzeń czucia, niedowładów). Mielopatia szyjna jest drugim spośród najczęstszych powikłań RZS po zespole cieśni kanału nadgarstka. Objawy polineuropatii czuciowej lub czuciowo- ruchowej są nieznacznie wyrażone, występują parestezje kończyn górnych i dolnych o typie skarpetek i rękawiczek. W zaawansowanych klinicznie postaciach RZS występuje ciężka polineuropatia czuciowo-ruchowa oraz mnoga mononeuropatia, które rozwijają się w przebiegu zapalenia naczyń. Neuropatia obwodowa może być działaniem niepożądanym stosowanych leków w chorobach reumatycznych tzn. chlorochiny, kolchicyny, soli złota, penicylaminy, chlorambucylu, inhibitorow TNF alfa, talidomidu, leflunomidu, NLPZ-ów.

Badanie MRI kręgosłupa L-S – sekwencje T2W

Przedstawiam opis 55- letniej chorej z przewlekłą aksonalną polineuropatią czuciowo-ruchową w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów. Objawy wystąpiły w 2019 roku pod postacią drętwienia i palenia stóp oraz podudzi do wysokości skarpetek oraz osłabienie siły mięśniowej kończyn dolnych – proksymalnie. Nie zgłaszała dolegliwości ze strony kończyn górnych. Poza tym w wywiadzie: przebyty w październiku 2021 roku udar niedokrwienny móżdżku, zespół móżdżkowy obustronny, oponiak płata czołowego lewego, nikotynizm, ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej, z zaplanowaną hospitalizacją w Oddziale Kardiologii. W leczeniu RZS stosowała Metypred oraz Methotrexat. W badaniu neurologicznym stwierdzono: niedowład kończyn dolnych, osłabione odruchy w kończynach dolnych, czucie dotyku osłabione na podudziach, zniesione czucie wibracji w kończynach dolnych. W badaniach laboratoryjnych stwierdzono: niedobór witaminy D, prawidłowy poziom witaminy B12, nie wykryto przeciwciał onkoneuronalnych, HbA1c – wynik prawidłowy, nie stwierdzono obecności białka monoklonalnego, poziom wapnia, magnezu, żelaza i fosforu prawidłowy, badania w kierunku wirusowego zapalenia wątroby prawidłowe, HIV – ujemny, ANA i ANCA – ujemne, badanie ogólne płynu mózgowo-rdzeniowego w granicach normy, p/ciała a/Borrelia w PMR ujemne, dodatni miano p/ciał a/Borrelia w klasie Ig M i IgG w surowicy krwi. W badaniu MRI kręgosłupa L-S uwidoczniono wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne, bez cech istotnej stenozy. Badanie ENG i EMG wykazały cechy przewlekłej aksonalnej polineuropatii czuciowo-ruchowej, z większym nasileniem zmian w nerwach kończyny dolnej.

Wnioski:

Uszkodzenia obwodowego układu nerwowego może być powikłaniem chorób układowych i reumatycznych, w tym RZS.
Patomechanizm powstawania uszkodzeń obwodowego układu nerwowego w przebiegu chorób układowych i reumatycznych jest zróżnicowany.
Neuropatia obwodowa może być działaniem niepożądanym stosowanych leków w chorobach reumatycznych.